Moderowany katalog stron maylink.pl. Wartościowe artykuły na maylink.pl

Esperanto

Twórca Esperanto – Ludwik Zamenhof pochodził z Białegostoku, gdzie krzyżowały się kultury polsko-rosyjsko-żydowsko-niemieckie.  Ta wieloetniczność miasta pozwoliła Zamenhofowi dojść do wniosku, że różnorodność językowa jest jedną z głównych przyczyn dzielenia ludzkości na wrogie sobie obozy.  Już jako mały chłopiec Ludwik znał dobrze kilka języków (jego ojciec był nauczycielem niemieckiego i rosyjskiego), a gdy jego rodzina przeprowadziła się do Warszawy, uczęszczał do gimnazjum klasycznego, gdzie uczył się łaciny i greki. Wtedy też opracował swój pierwszy język, nazywany później praesperantem.

Esperanto – jego podstawową zasadą jest prostota, zatem jego twórca – Ludwik Zamenhof przy tworzeniu języka powoływał się na gramatykę angielską, odrzucił deklinację i koniugację, a liczbę mnogą tworzy się przez dodanie na końcu wyrazu litery j,  rzeczowniki mają końcówkę o, przymiotniki a.  Czasy są również regularne i mają niezmienne końcówki.

Leksykę oparł na językach romańskich, w mniejszym stopniu – germańskich i słowiańskich.   Esperanto to język bloków, ponieważ do rdzenia można doczepić przyrostki, przedrostki  i w ten sposób można tworzyć nowe wyrazy (np. viro to mężczyzna, kobieta to virino), przedrostek “mal” służy do tworzenia przeciwieństw (bela – piękny, malbela – brzydki).

Esperanto jest łatwe w nauce, 75 proc. rdzeni pochodzi z języka łacińskiego i języków romańskich, z języka  polskiego Zamenhof przejął akcent na przedostatniej sylabie.

I Światowy Kongres Esperanto – 1905 rok  Boulogne sur Mer to wielkie wydarzenie – ogłoszono definicje esperantyzmu i esperantysty (tj. osoby, która ma prawo  używać języka esperanto w dowolnym celu), oświadczono o niezmienności języka, a sam twórca zrzekł się praw autorskich do niego.

W Rosji wielkim fanem Esperanto był Lew Tołstoj, w Polsce  chemik Antoni Grabowski, autor przekładu “Pana Tadeusza”, polski językoznawca Jan Baudouin de Courtenay  i Julian Tuwim.  Międzynarodowy język rozwijał się po II wojnie światowej. Powstawały kluby, czasopisma i audycje radiowe w języku esperanto, organizowano zjazdy i konferencje. Pojawiała się również literatura w  Esperanto (przekładał wcześniej sam Zamenhof – myśląc o stworzeniu teatruu, gdzie wystawiano by sztuki w tym języku, tłumaczył również wspomniany wyżej Tuwim. Esperanto ma swoich zwolenników wśród wyznawców wszystkich religii świata odgrywa szczególną rolę  w bahaizmie i Oomoto (japońska odmiana szintoizmu).